Sigorta ve satın alma rehberi
DASK zorunlu mu, kim yaptırır?
DASK adıyla bilinen Zorunlu Deprem Sigortası, belirli bina ve bağımsız bölümler için kanuni bir yükümlülüktür. Tapu işlemi veya konut kredisi sırasında geçerli poliçe aranması, bu sigortanın yalnızca işlem günü alınan bir belge olduğu anlamına gelmez. Poliçe her yıl yenilenmeli; teminatın binayı hangi risklere karşı ve hangi sınırlarla koruduğu ayrıca anlaşılmalıdır.
Dakikada özet
Karar vermeden önce akılda kalması gerekenler
- Kat mülkiyeti kapsamındaki bağımsız bölümler ve tapulu özel mülkiyetteki meskenlerin genel olarak DASK kapsamında olduğunu bilin.
- Poliçeyi yaptırma ve her yıl yenileme yükümlülüğünün malik veya intifa hakkı sahibinde olduğunu doğrulayın.
- Tapu devrinde poliçenin yalnızca varlığını değil, işlem tarihinde geçerli ve doğru bilgilerle düzenlenmiş olmasını kontrol edin.
- DASK’ın binadaki deprem kaynaklı doğrudan maddi hasarı karşıladığını; eşya, kira kaybı ve bedeni zararları kapsamadığını ayırın.
- Poliçeyi binanın depreme dayanıklı olduğuna ilişkin teknik rapor veya ekspertiz yerine kullanmayın.
DASK’ın hangi binalarda zorunlu olduğunu doğru sınıflandırın
Konut olarak kullanılan her yerin tapu ve kullanım niteliği aynı değildir.
6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu; Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümleri, tapuya kayıtlı özel mülkiyetteki taşınmazlar üzerinde mesken olarak yapılmış binaları, bu binalardaki ticarethane ve büro gibi bağımsız bölümleri ve doğal afetler nedeniyle devlet desteğiyle yapılan meskenleri zorunlu deprem sigortası kapsamına alır.
Kamu konutları veya kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar, kanunda belirtilen köy yerleşik alanındaki bazı yapılar ve tamamı ikamet dışı kullanılan binalar gibi istisnalar bulunur. Bir taşınmazın yalnızca günlük kullanımına bakarak “kapsamda” veya “kapsam dışında” kararı verilmemeli; tapu niteliği, yapı türü ve kanundaki sınıf birlikte kontrol edilmelidir.
Kısa cevapDASK, kapsamdaki binalar için zorunludur ve her yıl yenilenir.Yükümlülük genel olarak malik veya intifa hakkı sahibindedir; taşınmazın tapu ve kullanım niteliği istisnalar bakımından ayrıca doğrulanmalıdır.
Poliçeyi kimin yaptıracağını malik, kiracı ve kredi ilişkisiyle ayırın
Kanunda sigortayı yaptırma ve her yıl yenileme yükümlüsü malik veya intifa hakkı sahibi olarak gösterilir. Kiracı poliçe işlemini fiilen takip edebilir veya primi ödeyebilir; fakat bu durum kanuni yükümlülüğün kime ait olduğu ile kira sözleşmesindeki masraf paylaşımını aynı şey yapmaz. Taraflar kendi sözleşmelerini açıkça düzenlemelidir.
Konut kredisine bağlı zorunlu deprem sigortası kredi kullanan tarafından yaptırılmamışsa kredi kuruluşu sigortalıya bilgi vererek poliçeyi düzenleyebilir. Bankanın poliçeyi oluşturması, taşınmaz bilgilerinin otomatik olarak doğru olduğu anlamına gelmez. Adres kodu, yapı tarzı, inşa yılı, brüt alan, kat sayısı ve sigortalı bilgileri kontrol edilmelidir.
| Durum | Temel yükümlü | Kontrol |
|---|---|---|
| Malik oturuyor | Malik | Her yıl yenileme ve doğru yapı bilgisi |
| Konut kirada | Malik veya intifa hakkı sahibi | Kira sözleşmesindeki ödeme paylaşımı |
| Konut kredisi var | Kredi kullanan; yapılmazsa banka düzenleyebilir | Bilgilendirme ve poliçe detayları |
| İntifa hakkı var | Malik veya intifa hakkı sahibi | Hak ve sigortalı bilgilerinin eşleşmesi |
Tapu satışında geçerli poliçeyi işlem dosyasının parçası yapın
Afet Sigortaları Kanunu, DASK kapsamındaki bina ve bağımsız bölümlerde belirli tapu tescil ve terkin işlemlerinin, poliçenin yaptırıldığı ve işlem tarihinde geçerli olduğu belgelenmeden yapılamayacağını düzenler. TKGM de satış için gerekli belgeler arasında bina vasıflı taşınmazlarda Zorunlu Deprem Sigortası poliçesini sayar.
Satıştan hemen önce alınan poliçede ada, parsel, bağımsız bölüm veya adres kodu yanlışsa işlem ve olası hasar dosyası zorlaşabilir. Mevcut poliçenin yeni malik bakımından nasıl güncelleneceği, devir zeyilnamesi gerekip gerekmediği ve yenileme tarihi sigorta kuruluşuyla yazılı biçimde doğrulanmalıdır.
- Poliçe numarası ve bitiş tarihi
- Ulusal Adres Veri Tabanı adres kodu
- Tapudaki ada, parsel ve bağımsız bölümle uyum
- Brüt yüzölçümü, yapı tarzı ve inşa yılı
- Satış sonrasında sigortalı ve menfaat sahibi güncellemesi
DASK’ın binayı koruduğunu, bütün kayıpları karşılamadığını bilin
Zorunlu Deprem Sigortası; depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ile deprem sonucu oluşan yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binada yol açtığı hasarları poliçe limitleri içinde karşılar. Temel, ana duvar, tavan, taban, merdiven, asansör, çatı ve benzeri yapı bölümleri kapsamın merkezindedir.
Enkaz kaldırma, kira mahrumiyeti, alternatif konut gideri, taşınır eşya, bedeni zarar ve manevi tazminat DASK kapsamı dışındadır. Binanın yeniden yapım değeri poliçe limitinden yüksekse veya eşya ve geçici barınma riski de korunmak isteniyorsa DASK’tan ayrı ihtiyari konut ve deprem teminatları değerlendirilmelidir.
| Kayıp | DASK durumu | Ayrı değerlendirme |
|---|---|---|
| Deprem kaynaklı bina hasarı | Poliçe limiti içinde kapsamda | Yeniden yapım değerindeki açık |
| Ev eşyası | Kapsam dışında | Konut/eşya sigortası |
| Kira ve geçici konut | Kapsam dışında | Ek teminat ve nakit rezervi |
| Bedeni zarar | Kapsam dışında | Farklı sigorta ve hukuki sorumluluk |
Geçerli poliçeyi yapı güvenliği kanıtı gibi okumayın
DASK poliçesi bir risk finansmanı aracıdır; binanın deprem performansını ölçen mühendislik raporu değildir. Poliçenin düzenlenmiş olması, taşıyıcı sistemin incelendiğini, yapının ruhsat ve projeye tamamen uygun olduğunu veya olası depremde hasar görmeyeceğini kanıtlamaz.
Ev satın alırken poliçe kontrolünü bina yaşı, proje geçmişi, gözlemler ve gerekiyorsa yetkili teknik incelemelerle tamamlayın. Sigorta bedelinin piyasa satış fiyatını değil, arsa değeri hariç yeniden yapım maliyeti yaklaşımını izlediğini de unutmayın. Satın alma kararı, sigorta ile teknik güvenliği birbirine karıştırmadığında daha sağlıklı olur.
- DASK poliçesi: finansal teminat
- Riskli yapı tespiti: 6306 kapsamındaki resmî teknik süreç
- Deprem performans analizi: mühendislik incelemesi
- Ekspertiz: değer ve kredi uygunluğu odaklı rapor
- Mimari değerlendirme: plan, kullanım ve dönüşüm potansiyeli
Sık sorulan sorular
Kısa ve net yanıtlar
01DASK yaptırmak zorunlu mu?
6305 sayılı Kanunda sayılan bina ve bağımsız bölümler için Zorunlu Deprem Sigortası yaptırılması ve her yıl yenilenmesi zorunludur. Kamu binaları, bazı köy yapıları ve tamamen ikamet dışı kullanılan binalar gibi istisnalar ayrıca değerlendirilir.
02DASK’ı ev sahibi mi kiracı mı yaptırır?
Kanuni yükümlü malik veya intifa hakkı sahibidir. Kiracı işlemi takip edebilir veya taraflar primin ödenmesini sözleşmeyle düzenleyebilir; bu, kanundaki yükümlülüğü kendiliğinden değiştirmez.
03DASK poliçesi binanın sağlam olduğunu gösterir mi?
Hayır. DASK deprem kaynaklı belirli maddi zararlar için sigorta teminatıdır; binanın taşıyıcı sistemini inceleyen deprem performans raporu veya riskli yapı tespiti değildir.